جمعه ٠٨ بهمن ١٤٠٠
فهرست اصلی
بخش ویژه فراخوان
همایش های برگزار شده
...


 

 

مطالعه نقدی تحلیل فهرستی در اعتبارسنجی احادیث

وحید فولادزاده

گروه علمي: حدیث درایه و رجال

محل دفاع: حوزه علمیه قم

 

 

ارزیابی‏های سندی و متنی، لازمۀ پژوهش‏های حدیثی است. در این میان، ارزیابی‏های رجالی، بین شیوه‏های مختلف اعتبارسنجی احادیث، از دیرباز در کانون توجه پژوهش‏گران این عرصه بوده است؛ اما بعضی، ریشه فراگیری این شیوه را در رویکرد علمای قرن هشتم هجری ‏بازجسته و روش شیعه در ادوار پیشین را بر محور ارزیابی‏ نسخه و کتاب دانسته‏اند. از همین‏رو، این گروه توجه به رویکرد قدما را لازمه‏ اعتبارسنجی دقیق احادیث می‏دانند.
پژوهش حاضر، ‏کوشیده است با بهره‌گیری از روش توصیفی‌تحلیلی، این دیدگاه نو را که «تبیین فهرستی» نامیده شده است، بازشناسد و به تحلیل و ارزیابی آن بپردازد. نتیجۀ این پژوهش نشان می‏دهد، علی‏رغم پذیرش محوریت کتابت در نقل و انتقالات حدیث شیعه، تفاوت چشم‏گیری با عملکرد اهل سنت در این زمینه دیده نمی‏شود. این سخن، در رویکرد فهارس دو فرقه نیز صادق بوده است. به همین دلیل، نمی‏توان مدعی شد که در بدو پیدایش فهارس شیعه، مؤلفان آن به‏ دنبال حجیتی فراتر از اثبات وجود کتاب و انتساب آن به صاحب اثر بوده‏اند. با این همه، به کارگیری نکات کتاب‏شناسانه در فهارس، برای اعتبارسنجی احادیث، چنان کارامد است که نمی‏توان بر این نظریه خرده گرفت.
از مهم‏ترین دستاوردهای این دیدگاه، بی‌نیازی به بررسیِ طرقِ کتبِ معروف است که یکی از کارامدترین ثمرات این دیدگاه به شمار می‌آید. ارزیابی نقدهای ارائه شده، حاکی از آن است که در بازشناسی این نظریه، محدود دانستن آن در پرداختن به مباحث نسخه‏شناسی، موجب رودررویی ناقدان شده است. از این رو، ابهام‏زدایی در این باره، به التیام و نزدیکی دیدگاه‏ها خواهد انجامید. 

 

 

بازديدکنندگان امروز :2186